Sää´mvuuʹd škooulmooštai mainnsi noorrmõš

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz:

Muʹvddem lij åårrad škooulneʹǩǩen škooulâst? Leäk-a leämmaž tuâjast škooulâst uʹčteeʹlen leʹbe mõʹnne jeeʹres tuâjast škooulâst? Muʹvddem lij leeʹd škooulneeʹǩǩ puärrsen? Maainâst mooštain da ǩiõččlâsttmõõžžin škooulneʹǩǩen/ mättˈtõõttjen, škooultuâjjlân leʹbe škooulneeʹǩǩ(i) puärrsen. Vuäitak mu´šttled ääʹjad meerškooulâst, mättškooulâst, vuâđđškooulâst, lookkjiškooulâst leʹbe ämmatlaž škooulˈjuʹmuužžâst Sämmlai dommvuuʹdest.

Ǩeeʹrjet jiijjad ǩiõlin da jiijjadnalla, jiijjad sääʹnin. Ǩeʹrjjtõõzz kookkadvuõtt lij frijj. Maainâst vuõššân ǩeän vueiʹnnemkuuʹlmest mušttlak (škooulneeʹǩǩ/ mättˈtõõtti, uʹčteeʹl, personkååʹdd leʹbe puärraz). Vuäitak mainsted še muuštâlmid jiijjad mättˈtõõttiääiʹjin di mooštain škooulâst tuâjjeeʹjji ääiʹjin leʹbe škooulneeʹǩǩ puärrsen. Ǩeeʹrjet jeeʹres ääiʹjin šõddmin škooulmooštain jeeʹres põʹmmjid.

Jõs vuõlttääk teekst neʹttpååʹšt mieʹlddõsteâttõõzzân, âânn tââđjubun doc-, rtf-, tai txt –ååʹbleǩ. Mieʹrǩǩed konfeâʹrtte leʹbe neʹttpååʹšt äʹššǩeâdda tiõtt ”Minun koulumuistoni”. Aunnstõõzzid jeät vuõlttâd tuʹnne mååusat, tõn diõtt vääʹld jiõcˈcsad kuõrtõõzz, jõs haaʹlääk. Jõs vuõlttääk teekst põʹmmjin, ǩeeʹrjet pâi põʹmmai nuuʹbb beälla. Jeäʹl âânn põõšttõõzzid, teippid leʹbe niittid põõžžtemdiõtt.

Ǩeeʹrjet pååđpõmmja leʹbe neʹttpååʹšt saakkǩeâdda tuâǥǥasteâđ: nõmm, škoouʹlˈjumuš da ämmat (še tuâlˈjõõžž), šõddâmäiʹǧǧ da –päiʹǩǩ, addrõs, teʹlfonnââmar da vueiʹtlvaž neʹttpååʹštaddrõs di vuâllaǩeeʹrjtum miâsttmõš tõõzz, što vuõlttuum aunnstõs arkivjet tuu nõõmin Sääʹmarkiiʹve puõʹtti tuʹtǩǩumušâânnmõõžž diõtt. Vueʹllâkksai ǩeeʹrjtõõzz arkivjumuʹšše taarbšet jeäʹlteei miâsttmõš. Õhttad mieʹldd teâđid škooulâst, koon mušttlak: Škooul nõmm da päiʹǩǩkåʹdd di äiʹǧǧ, koon muuštâlmid mušttlak ǩeeʹrjtõõzzâst.

 

 

 

Tuäivvap vuäǯǯam mooštaid ǩeeʹrjtõõssân, leâʹša še snimldõõǥǥ, pirstõõzz, jiõčč ǩeeʹrjtum škooulaunnâz leʹbe jeeʹres nåkam liâ tiõrvpueʹttem materiaal. Snimldõõǥǥi, jiõntõõzzi da jeeʹres materiaal vuõltteemest saǥstõõl arkiiʹvin ouddǩiõʹtte juʹna-leʹbe sååiteeʹl +358 295 337 042 leʹbe neʹttpååʹštin: inker-anni.linkola@narc.fi

Ǩeeʹrjtõõzz da jeeʹres aunnstõs arkivjet Sääʹmarkiiʹve Aanar Sajõʹsse, koʹst tõk liâ ââʹnnemnalla kuäʹss kuäʹss-a škooulstrooiteʹl histoor da sääʹm škooulhistoor kuõskki tuʹtǩǩumušhaʹŋǩǩõõzzi diõtt. Noorrmõõžžid riâšš Lääʹddjânnam Meersažarkiv da tõõzz kolljeei Sääʹmarkiv.

Puõʹtti seeidain liâ kõõččmõõžž, kook vueiʹtte leeʹd vieʹǩǩen muuštâlmin. Vuäitak še mainsted jiijjad ǩiõččlâsttmõõžžin täin kõõččmõõžžin peersteǩani.

Vuõlttâd ǩeeʹrjtõõzzad 31.05.2015 mõõʹneest juʹna-leʹbe pååʹšt mieʹldd addrõʹsse: Saamelaisarkisto, Sajos, 99870 Inari leʹbe neʹttpååʹštin addrõʹsse: keruu.saamelaisarkisto@narc.fi.

 

 

Kõõččmõõžž:

Kõõččmõõžž škooulneeʹǩǩid

Kõõččmõõžž jeäʹlteeja

Kõõččmõõžž uʹčteela

Kõõččmõõžž škooul jeeʹres personkådda

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz

 

 

Kõõččmõõžž škooulneeʹǩǩid

Maainâst škooulad pirr. Vuäitak mainsted oʹdinakai aaʹššid, kook liâ kuâđđjam miõʹlle da koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz.

  • Koʹst jäälak škooul?
  • Jäälak-a âʹlddškooul leʹbe leäk-a vaʹlljääm kõõččmõõžžâst åårrai škooul mõõn-ne takai määiʹnest?
  • Kââllad klaassâst leäk? Mõõnnallšem mättaunnâz tuʹst liâ?
  • Måkam klass tuʹst lij? Jiânnai-a klaassâst liâ škooulneeʹǩǩ?
  • Maainâst uʹčteeʹlest leʹbe uʹčteeʹli pirr. Mõõnnallšem kõskkvuõđ škooulneeʹǩǩin da uʹčteeʹlin liâ? (ouddm. Mäʹhtt säärntõõlât uʹčteeʹl? Mainsteʹped-a uʹčteeʹlin jeeʹres aaʹšši pirr ko pâi škoouʹlaaʹššin?)
  • Mâiʹd škooulčiâssi poodd tuejjeʹped?
  • Mušttal takai škooulpeeeiʹv pirr
  • A mõõnnallšem liâ škooulmääʹtǩ, reeis da prääʹzneǩ?
  • Måkam leäi vuõssmõs škooulpeiʹvv?
  • Mõõnnallšem škooulraajâlm lij da måkam škooul šeʹllj lij?
  • Mâiʹd tuejjääk čiâšškõõuti poodd?
  • Mii škooulâst lij pukin hääʹsǩsumuš? Lij-a mii-ne vaiggâd?
  • Maainâst škooulmääʹtǩstad. Mäʹhtt jååʹđak škoouʹle?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid škooulâst mainsteʹped? Mainsteʹped-a jeeʹres vueʹjjin jeeʹres ǩiõlid (ouddm. mättjemčiâss, čiâsskõõut, prääʹzneǩ? A mainstak-a jeeʹres ǩiõlid jeeʹres oummivuiʹm škooulâst (ouddm. nuuʹbb škooulneeʹǩǩ, uʹčteeʹl, ǩeʹttempõõrt pävvar, vahttmäästar, täälooumaž)?
  • Silttääk-a säämas? Jõs silttääk, koʹst leäk mättjam sääʹmǩiõl?
  • Lij-a sääʹmkulttuur kuâsttjemnalla škooulâst? Jõs lij, mäʹhtt?
  • Lij-a škooulâst mättʹtõõttikåʹdd? Vuässõõđak-a tõn tueʹjjumuʹšše? Mâiʹd toʹben tuejjeet?
  • Lij-a škooulâst jeäʹǩǩespeiʹvvkruugg? Vuässõʹtteǩ-a/Vuässõõđak-a tõõzz? Mâiʹd toʹben tueʹjjeet?
  • Liâ-a tuʹstleeks? Kuäʹss da koʹst tuejjääk leeksid? Âânak-a leeksid taʹrbbsen avi lij-a tõin tuʹnne ni vooʹps miârktõs?
  • Mõn miõl leäk škoouljeällmõõžžâst?
  • Mäʹhtt puärraz leʹbe jeäʹlteei šiõhttlâʹtte tuu škoouljeällmõʹšše?
  • Mõõk liâ pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt škooulâst?
  • Jeeʹres ääʹšš kook kõʹlle škoouʹle da škoouljeällmõʹšše?

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz

 

 

Kõõččmõõžž jeäʹlteeja

Maainâst tõʹst, muʹvddem lij leeʹd škooulneeʹǩǩ(i) jeäʹlteeijen. Vuäitak vaʹstteed ouddm. täid kõõččmõõžžid. Vuäitak še mainsted oʹdinakai aaʹššid, kook liâ kuâđđjam miõʹlle da koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz.

  • Koʹst päärna jåʹtte(liâ) škooulâst?
  • Muʹvddem lij leeʹd škooulneeʹǩǩ(i) puärrsen leʹbe jeäʹlteeijen?
  • Mäʹhtt päärna(i) škoouljeällmõš vaikkat aʹrǧǧe?
  • Mäʹhtt sååjj päärna(i) škoouljeällmõõžž da piârri jieʹllem da tuåimi õʹhtte suåvtumuš?
  • Mäʹhtt vuäǯǯak teâđ škooulâst da škooul tueʹjjumuužžâst? (ouddm. teʹlfonsaaǥǥ, saaǥǥ, laukkǩeeʹrj,ǩeeʹrja Wilma, interneʹttseeid, päärnaikõõsk, puärrsijeäʹǩǩõõžž, såbbar)
  • Leäk-a saakkumuužžâst uʹčteela leʹbe škoouʹle? Jõs leäk, na mäʹhtt (ouddm. teʹlfonsaaǥǥ, neʹttpååʹšt, Wilma, ǩeeʹrja, puärrsijeäʹǩǩõõžž, mii-ne jeeʹres)?
  • Måkam aaʹššin leäk jõuddam saǥstõõllâd škooulin?
  • Mâin ǩiõlin maistak/mainstiǩ, ko saǥstõõlak škooulin? Mâin ǩiõlin škooulbeäʹln saaǥǥstâʹlle tuiʹn?
  • Lij-a miõlstad sääʹmkulttuur leʹbe mäŋggkulttuurlažvuõtt kuâsttjemnalla päärna(i) škooulâst? Jõs lij, na mäʹhtt? Mõn miõl leäk tõʹst?
  • Muʹvddem tuäivmõõžž tuʹst liâ škoouʹle?
  • Jõõrdak-a vueiʹttem vaikktet päärna(i) škoouljeällmõʹšše (ouddm. škooul tuåimmjemvuâkka)?
  • Tuejjee-a päärna leeksid dååma? Jieʹllveʹted-a kuâhttast õõutâst čõõđ leeksid?
  • Jõõrdak-a vueiʹttem vieʹǩǩted päärna(id) leeksin leʹbe jeeʹres aaʹššin škoouljeällmõõžž pirr? Jõs jiõk, vuäǯǯa-a päärna vieʹǩǩ koʹst-ne jeeʹres sââʹjest?
  • Jõõrdak-a, što škooul peejj õõlǥtõõzzid škooulneeʹǩǩ piârrja leʹbe puärrsid?
  • Liâ-a päärna(i) škoouljeällmõõžž poodd šõddâm muttâz škooulâst leʹbe škooul da puärrsi kõskksa kõskkvuõđâst? Jõs liâ, na mõõk? Mäʹhtt muttâz soʹjje da mäʹhtt tõk tobddje puärr(si)az vueiʹnnemkuuʹlmest? (ouddm. serddmõš ođđ škoouʹle, ođđ uʹčteeʹl)
  • Muʹvddem lij päärna(i) škooulmäʹtǩǩ? Mäʹhtt tok jååʹđet? Mäʹhtt škooulmääʹtǩ miõlstad såʹjje?
  • Jõs jõõrdak jiijjad škooulääiʹj da päärna(i) škoouljeällmõõžž, liâ-a miõlstad škooulâst šõddâm muttâz? Jõs liâ, na mõõk?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

Jõs leäk jiõčč jiällam skooulad Säʹmmlai dommvuuʹdest, vuäitček-a võl muʹšttled jiijjad škoouljeällmõõžž pirr. Vuäitak muuštâlmest vastteed ouddm. täid kõõččmõõžžid.Vuäitak še mainsted oʹdinakai aaʹšši pirr, kook liâ kuâđđjam tuu miõʹlle da koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz.

Škooul

  • Koʹst jieʹlleǩ škooul da kuäʹss?
  • Ǩeäk leʹjje tuʹst uʹčteeʹlen?
  • Kuuʹǩǩ-a škoouleeʹǩǩ piišti? Kuäʹss lookkâmeeʹǩǩ aaʹlji da kuäʹss tõt puuʹđi ? Kuäʹss õõʹnid luõvâsvuõđ?
  • Muʹvddem mättaunnsid mättˈtõõđid?
  • Måkam leʹjje u´
  • teeʹli da škooulneeʹǩǩi kõskksa kõskkvuõđ ouddm. Mäʹhtt säärntõõlât? Leeiʹd-a uʹčteela laaskâv, tieʹllev? leeiʹd-a kuddnalla škooulpoodd?
  • Måkam škooulraajâlm da klasslõõnj leʹjje?
  • Mušttal takai škooulpeeiʹv.
  • Mâiʹd tueʹjjeeš čiâsskõõutin?
  • Muʹvddem leʹjje škooulneeʹǩǩi kõskkna kõskkvuõđ škooulâst?
  • Mušttal škooulâst õnnum juuʹhlid leʹbe škooulpoodd tuejjuum reeisid /meäʹccreeisid?
  • Muʹvddem meärrõõzz škooulâst leʹjje? Mâin aaʹššin/ tuâjin škooulâst paʹlǩǩee da mä´htt? Mooštak-a raŋŋstõõzzid? Måkam tõk leʹjje da mâin aaʹššin tõid vuäǯǯai?

Škooul ǩiõll

  • Mõn ǩiõl uʹčteeʹlin mainsteš? A mõn ǩiõlin mainstid škooul jeeʹres personkååʹddin? Siltteeǩ-a škooulâst õnnum ǩiõl juʹn ouʹddelgo škoouʹle mõʹnneǩ?
  • Mõn ǩiõl mainsteš jeeʹres škooulneeʹǩǩin?
  • A mâin ǩiõlin leʹjje mättjemǩeeʹrj?

Škooulmäʹtǩǩ da jälstempõrtt

  • Muʹvddem leäi škooulmäʹtǩǩ? Mäʹhtt tõn joʹtteǩ? Joʹtteǩ-a täujja dååma?
  • Jälsteǩ-a jälstempõõrtâst škooulpoodd?
  • Jõs jälsteǩ, mâiʹd mõõštak jälstempõrtt ääiʹjest? Muʹvddem jälstempõrtt leäi da mäʹhtt maʹššeǩ jälstempõõrtâst?
  • Måkam leʹjje jälstempõrtthoiʹddjeei/tuâjjlai da päärnai kõskksa kõskkvuõđ? A mäʹhtt päärnai kõskkna kõskkvuõđ jälstempõõrtâst?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid jälstempõõrtâst õ´nne/ mainste?

Škooul da domm

  • Måkam jieʹllemvueʹjj(id) dååma vueʹǩǩâʹtteš? Mä´htt škoouljeällmõš da doom tuåim sueʹppe õʹhtte?
  • Måkam puärrsi da škooultuâjjlai kõskkvuõđ leʹjje?
  • Mäʹhtt puärraz šiõhttlõʹtte tuu škoouljeällmõʹšše?
  • Mäʹhtt jiõčč šiõhttlõʹtteǩ jiijjad škoouljeällmõʹšše?
  • Šõʹdde-a tuu škooulpoodd mõõk-ne šuur muttâz (ouddm. škooul loopptumuš, vuâđđškouul systtma serddmõš) da mâiʹd tõk tueʹjjee tuu škoouljeällmõʹšše?
  • Mõõk liâ tuu pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt škooulääiʹjest?
  • Vuäǯǯuk-a škooulâst määttaid leʹbe ǩiõččlâsttmõõžžid, kook liâ tuu miõlâst vaikktam jiijjad jieʹllmõʹšše leʹbe liâ leämmaž äuʹǩǩen mâŋŋlubust?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz

 

 

Kõõččmõõžž uʹčteela

Maainâst muuštâlmid tuâjad pirr uʹčteeʹlen. Ǩeeʹrjed friijeld da jiijjadnalla. Vuäitak muuštâlmin vastteed puõʹtti kõõččmõõžžid leʹbe vuäitak mainsted o´dinakaišõddmõõžži pirr, koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz tuâjjeeʹjji poodd.

Uʹčteeʹlen älggmuš

  • Mäʹhtt tuʹst šõõddi uʹčteel?
  • Muʹvddem moošt tuʹst liâ uʹčteeʹlškoouʹlˈjumuužžâst?
  • De mõʹnt leʹbe mäʹhtt aʹlǧǧed uʹčteeʹlen Säʹmmlai dommvoudda?
  • Måkam leʹjje tuâjjeeʹjj vuõssmõs eeʹjjin?

Uʹčteeʹlen reâuggmõš

  • Koon škooulâst leäk tuâjast ânnʹjõžääiʹj? Koon škooultääʹzzest mättʹtääk?
  • Leäk-a (leämmaž) õõutsââʹjest avi määŋgain jeeʹres pääiʹǩin tuâjast škooulâst?
  • Mii lij leämmaž hääʹsǩmõš da mii eʹpet ǥõs väʹǯǯlõs håmm škooultuâjast?
  • Leäk-a škoouʹlˈjam jiijjad tuâjjeeʹjji poodd ođđ tuõjju leʹbe haʹŋǩǩääm lââʹsspâʹsttemvuõđ?
  • Lij-a uʹčteeʹl tuâi luândd mõttjam tuâjjeeʹjji jååʹttmest? Jõs lij, na mäʹhtt?
  • Di lij-a jiijjad šiõhttlõõttmõš tuõjju motstõõvvâm?
  • Muʹvddem moošt tuʹst liâ tuâjjeeʹjji ääiʹj šõddmin šuurmõõzzin muttsin?
  • Måkam vaʹǯǯtõõzzid, vuäittmõõžžid leʹbe vaiggâdvuõđid muttâz puʹhtte mieʹldes?
  • Måkam moošt tuʹst liâ ođđ aparaatti leʹbe teâtt-tekniik pueʹttmest škoouʹle?
  • Måkam liâ pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt tuâjjeeʹjji ääiʹjin uʹčteeʹlen?

Tuâjjõhttsažkåʹdd

  • Lij-a tuâjjõhttsažkåʹdd (škooulouddoummu, puärsab da nuõrab tuâjjtaaurõõžž, mättˈtõõttihuolltuâjjlažkåʹdd da škooul jeeʹres personkåʹdd) motstõõvvâm tuâjjeeʹjji poodd? A tuâjjõhttsažkååʹd vuäzzlai kõskkna kõskkvuõđ? Mäʹhtt?
  • Måkam lij uʹčteeʹli lõõnj miârktõs?
  • Liâ-a tij škooulâst õhttsažtuâi jeeʹres škooulivuiʹm? Jõs liâ, na måkam õhttsažtuâi? Leäk-a jiõčč (leämmaž) täʹst õhttsažtuâjast mieʹldd?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš škooulâst da tuâjast uʹčteeʹlen?

Škooulneeʹǩǩ

  • Måkam lij škooulneeʹǩǩi da u´
  • teeʹli kõskksaž kõskkvuõtt? (ouddm. Mäʹhtt säärntõõlât uʹčteeʹl? Måkam aaʹššin uʹčteeʹlin mainstet?)
  • Mäʹhtt škooulneeʹǩǩ šiõhttlâʹtte škoouʹle, uʹčteela da mättʹtõõttmõʹšše? Lij-a täʹst motstõõvvâm mii-ne tuu tuâjjeeʹjji poodd? (Ouddm. teâvõõttmõš, tiõrvtumuš, säärntõõllmõš, vuäivvõõttâmaunnâz.)
  • Lij-a škooulâst mättʹtõõttikåʹdd leʹbe škooulsuåvtõs?
  • Mäʹhtt ton uʹčteeʹlen šiõhttõõđak mättʹtõõttikådda, škooulsuåvtõʹsse da škoouldemokratiia?
  • Måkam kõskkvuõđ liâ škooulneeʹǩǩi puärrsid?
  • Jeeʹres ääʹšš?

Škooul ǩiõll leʹbe ǩiõl da sääʹmkulttuur

  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid škooulâst mainstet? Måkam vueʹjjin mõn-i ǩiõl ââʹnet?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid mainstak jiõčč škooulneeʹǩǩin? (Mättˈtõsvueʹjjin? Muđoi?)
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid âânak/ mainstak škooul personkååʹddin?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid âânak ǩeerjla tuâjast uʹčteeʹlen?
  • Mäʹhtt škooulâst šiõhttlõõđât sääʹmǩiõʹlle? Leäk-a vuâmmšam muttâz sääʹmǩiõl ââʹnmest leʹbe tõõzz šiõhttlõõttmõõžžâst tuâjjeeʹjji poodd?
  • Silttääk-a säämas? Taarbšak-a sääʹmǩiõl čeäʹppvuõđ tuâjast? Jõs silttääk sääʹmǩiõl, siltteeǩ-a tõn juʹn siõmžen mainsted avi leäk-a mättˈtõõttâm vuõrâsooumžen? Siltteeǩ-a sääʹmǩiõl juʹn ouʹddel uʹčteeʹlen älggmõõžž avi leäk-a mättˈtõõttâm sääʹmǩiõl tuâjast ååreest?
  • Lij-a škooul sâjjõõzzin vaikktõs Säʹmmlai dommvuuʹdest tuu tuõjju? Jõs lij vaikktõs, ni mäʹhtt?
  • Lij-a sääʹmkulttur tuu miõlâst kuâsttjemnalla škooul tueʹjjumuužžâst? Jõs lij, de mäʹhtt? Liâ-a tän ääʹšš pirr šõddâm muttâz tuu tuâjjeeʹjji poodd
  • Mäʹhtt sääʹmkulttuuʹre šiõhttlõõđât škooulâst? Lij-a šiõhttlõõttmõõžžâst tobddjam tuu miõlâst muttâz tuâjjeeʹjji poodd? Jeeʹres peäggteeʹm täʹst?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

Jõs leäk jiõčč jiällam skooulad Säʹmmlai dommvuuʹdest, vuäitček-a võl muʹšttled jiijjad škoouljeällmõõžž pirr. Vuäitak muuštâlmest vastteed ouddm. täid kõõččmõõžžid.

Škooul

  • Koʹst jieʹlleǩ škooul da kuäʹss?
  • Måkam škooulraajâlm da klasslõõnj leʹjje?
  • Ǩeäk leʹjje tuʹst uʹčteeʹlen?
  • Kuuʹǩǩ-a škoouleeʹǩǩ piišti? Kuäʹss lookkâmeeʹǩǩ aaʹlji da kuäʹss tõt puuʹđi ? Kuäʹss õõʹnid luõvâsvuõđ?
  • Muʹvddem mättaunnsid mättˈtõõđid?
  • Måkam leʹjje uʹčteeʹli da škooulneeʹǩǩi kõskksa kõskkvuõđ ouddm. Mäʹhtt säärntõõlât? Leeiʹd-a uʹčteela laaskâv, tieʹllev? Leeiʹd-a kuddnalla škooulpoodd?? Mäʹhtt uʹčteeʹl säärntõõli škooulneeʹǩǩid?
  • Mušttal takai škooulpeeiʹv.
  • Mâiʹd tueʹjjeeš škooulčiâssi poodd?
  • Mâiʹd tueʹjjeeš čiâsskõõutin?
  • Muʹvddem leʹjje škooulneeʹǩǩi kõskkna kõskkvuõđ škooulâst?
  • Mušttal škooulâst õnnum juuʹhlid leʹbe škooulpoodd tuejjuum reeisid /meäʹccreeisid?
  • Muʹvddem meärrõõzz škooulâst leʹjje? Mâin aaʹššin/ tuâjin škooulâst paʹlǩǩee da mä´htt? Mooštak-a raŋŋstõõzzid? Måkam tõk leʹjje da mâin aaʹššin tõid vuäǯǯai?
  • Leäi-a škooulâst mättˈtõõttikåʹdd? Vuässõʹtteǩ-a tõn tueʹjjumuʹšše? Mâiʹd toʹben tueʹjjeet?

Škooul ǩiõll leʹbe ǩiõl

  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid uʹčteeʹlin mainsteš? A mõn ǩiõlin mainstid škooul jeeʹres personkååʹddin? Vaajtõõli-a ǩiõll vueʹjj mieʹldd? Siltteeǩ-a škooulâst õnnum ǩiõl juʹn ouʹddelgo škoouʹle mõʹnneǩ ?
  • Mõn ǩiõl mainsteš jeeʹres škooulneeʹǩǩin?
  • A mâin ǩiõlin leʹjje mättjemǩeeʹrj?

Škooulmäʹtǩǩ da jälstempõrtt

  • Muʹvddem leäi škooulmäʹtǩǩ? Mäʹhtt tõn joʹtteǩ? Joʹtteǩ-a täujja dååma?
  • Jälsteǩ-a jälstempõõrtâst škooulpoodd?
  • Jõs jälsteǩ, mâiʹd mõõštak jälstempõrtt ääiʹjest? Muʹvddem jälstempõrtt leäi da mäʹhtt maʹššeǩ jälstempõõrtâst?
  • Måkam leʹjje jälstempõrtthoiʹddjeei/tuâjjlai da päärnai kõskksa kõskkvuõđ? A mäʹhtt päärnai kõskkna kõskkvuõđ?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid jälstempõõrtâst õ´nne/ mainste?

Doom da škooul kõskkvuõtt

  • Måkam jieʹllemvueʹjj(id) dååma vueʹǩǩâʹtteš? Mä´htt škoouljeällmõš da doom tuåim sueʹppe õʹhtte?
  • Måkam puärrsi da škooultuâjjlai kõskkvuõđ leʹjje?
  • Mäʹhtt puärraz šiõhttlõʹtte tuu škoouljeällmõʹšše?
  • Mäʹhtt jiõčč šiõhttlõʹtteǩ jiijjâd škoouljeällmõʹšše?
  • Mõõk liâ tuu pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt škooulääiʹjest?
  • Vuäǯǯuk-a škooulâst määttaid, kook liâ tuu miõlâst vaikktam jiijjad jieʹllmõʹšše leʹbe liâ leämmaž äuʹǩǩen mâŋŋlubust?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz

 

 

Kõõččmõõžž škooul jeeʹres personkådda

Maainâst jiijjad tuâi pirr škooulâst. Vuäitak mainsted oʹdinakai aaʹšši pirr, kook liâ pääccam tuu miõʹlle da koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz. Vuäitak še muuštâlmest vastteed ouddm. täid kõõččmõõžžid.

Tuâjj škooulâst

  • Mii tuu viizzlâʹstti tuõjju škoouʹle?
  • Mõn diõtt puõʹttiǩ tuõjju tââvas/Säʹmmlai dommvoudda? Lij-a tuu jälstempäiʹǩǩkåʹdd tääiʹben avi puõʹttiǩ-a jeeʹres päiʹǩǩkååʹddest?
  • Koon škooulâst leäk tuâjast?
  • Muʹvddem tuâjid tuejjääk škooulõhttsažkååʹddest?
  • Muʹvddem lij tuu takai tuâjjpeiʹvv?
  • Mii lij pukin hääʹsǩmõš tuu tuâjast škooulâst?
  • Mii lij väʹǯǯlõs håmm/äʹšš tuâjast??
  • Måkam kõskkvuõđ tuʹst da tuâjjtaaurõõžžin liâ škooul ouddoummid?
  • Måkam liâ kõskkvuõđ uʹčteeʹlid?
  • Måkam liâ kõskkvuõđ škooulneeʹǩǩivuiʹm?
  • Mäʹhtt mättˈtõõtti /škooulneeʹǩǩ šiõhttlâʹtte škoouʹle da tõn personkådda? (Ouddm. teâvõõttmõš, tiõrvtumuš, säärntõõllmõš, vuäivvõõttâmaunnâz.) Liâ-a täi aaʹšši pirr mottstõõvvâm mõõk-ne tuu tuâjjeeʹjji poodd?
  • Mõõk liâ leämmaž šuurmõõzz muttâz tuâjjeeʹjji poodd?
  • Jõs leäk ǩiõččlâsttam mõʹnne šuur muttâz mât-a mättˈtõõttâmstroitteʹl loopptumuš leʹbe õhttõõvvmõõžž, maainâst tõi pirr.
  • Måkam moošt tuʹst liâ ođđ aparaatti da teâtt-tekniik pueʹttmest škoouʹle?
  • Muʹvddem liâ pukin pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt tuâjjeeʹjji poodd škooulâst?
  • Jeeʹres ääʹšš škooul da tuâi pirr?

Škooul da säʹmmlažvuõtt

  • Tueʹjjad-a škooul sâjjõs vaikktõõzz sääʹmvuuʹdest mäʹhtt-ne tuu tuõjju? Jõs tuejjad vaikktõõzz, na mäʹhtt?
  • Kuâsttai-a sääʹmkulttur tuu tuâjast da škooulâst? Jõs kuâsttai, na mäʹhtt?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid âânak tuâi poodd škooulâst? Mainstak-a jeeʹres vueʹjjin jeeʹres ǩiõlid?
  • Silttääk-a säämas? Jõs silttääk sääʹmǩiõl, siltteeǩ-a tõn juʹn siõmžen mainsted avi leäk-a mättˈtõõttâm tõn mâŋŋlubust? Siltteeǩ-a sääʹmǩiõl juʹn ouʹddelgo pueʹtteǩ tuõjju? Taarbšak-a sääʹmǩiõl čeäʹppvuõđ tuâjast?
  • Mäʹhtt škooulâst šiõhttlõõđât sääʹmǩiõʹlle da sääʹmkulttuuʹre? Lij-a sääʹmkulttuuʹre leʹbe sääʹmǩiõʹlle šiõhttlõõttmõš mottstõõvvâm škooulâst mäʹhtt-ne tuu tuâjjeeʹjji poodd?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

Jõs leäk jiõčč jiällam skooulad Säʹmmlai dommvuuʹdest, vuäitček-a võl muʹšttled jiijjad škoouljeällmõõžž pirr. Vuäitak muuštâlmest vastteed ouddm. täid kõõččmõõžžid.Vuäitak še mainsted o´dinakai šõddmõõžži pirr, kook liâ pääccam tuu miõʹlle da koin liâ leämmaž tuʹnne miârktõõzz.

Škooul

  • Koʹst jieʹlleǩ škooul da kuäʹss?
  • Ǩeäk leʹjje tuʹst uʹčteeʹlen?
  • Kuuʹǩǩ-a škoouleeʹǩǩ piišti? Kuäʹss lookkâmeeʹǩǩ aaʹlji da kuäʹss tõt puuʹđi ? Kuäʹss õõʹnid luõvâsvuõđ?
  • Muʹvddem mättaunnsid mättˈtõõđid?
  • Måkam leʹjje u´
  • teeʹli da škooulneeʹǩǩi kõskksa kõskkvuõđ ouddm. Mäʹhtt säärntõõlât? Leeiʹd-a uʹčteela laaskâv, tieʹllev? Leeiʹd-a kuddnalla škooulpoodd?
  • Måkam škooulraajââlm da klasslõõnj leʹjje?
  • Mušttal takai škooulpeeiʹv.
  • Mâiʹd tueʹjjeeš čiâsskõõutin?
  • Muʹvddem leʹjje škooulneeʹǩǩi kõskkna kõskkvuõđ škooulâst?
  • Mušttal škooulâst õnnum juuʹhlid leʹbe škooulpoodd tuejjuum reeisid /meäʹccreeisid?
  • Muʹvddem meärrõõzz škooulâst leʹjje? Mâin aaʹššin/ tuâjin škooulâst paʹlǩǩee da mä´htt? Mooštak-a raŋŋstõõzzid? Måkam tõk leʹjje da mâin aaʹššin tõid vuäǯǯai?

Škooul ǩiõll leʹbe ǩiõl

  • Mõn ǩiõl uʹčteeʹlin mainsteš? A mõn ǩiõlin mainstid škooul jeeʹres personkååʹddin? Siltteeǩ-a škooulâst õnnum ǩiõl juʹn ouʹddelgo škoouʹle mõʹnneǩ?
  • Mõn ǩiõl mainsteš jeeʹres škooulneeʹǩǩin?
  • A mâin ǩiõlin leʹjje mättjemǩeeʹrj?

Škooulmäʹtǩǩ da jälstempõrtt

  • Muʹvddem leäi škooulmäʹtǩǩ? Mäʹhtt tõn joʹtteǩ? Joʹtteǩ-a täujja dååma?
  • Jälsteǩ-a jälstempõõrtâst škooulpoodd?
  • Jõs jälsteǩ, mâiʹd mõõštak jälstempõrtt ääiʹjest? Muʹvddem jälstempõrtt leäi da mäʹhtt maʹššeǩ jälstempõõrtâst?
  • Måkam leʹjje jälstempõrtthoiʹddjeei/tuâjjlai da päärnai kõskksa kõskkvuõđ? A mäʹhtt päärnai kõskkna kõskkvuõđ jälstempõõrtâst?
  • Mõn ǩiõl leʹbe ǩiõlid jälstempõõrtâst õ´nne/ mainste?

Škooul da domm

  • Måkam jieʹllemvueʹjj(id) dååma vueʹǩǩâʹtteš? Mä´htt škoouljeällmõš da doom tuåim sueʹppe õʹhtte?
  • Måkam puärrsi da škooultuâjjlai kõskkvuõđ leʹjje?
  • Mäʹhtt puärraz šiõhttlõʹtte tuu škoouljeällmõʹšše?
  • Mäʹhtt jiõčč šiõhttlõʹtteǩ jiijjad škoouljeällmõʹšše?
  • Mõõk liâ tuu pueʹrmõõzz da ǩeähnmõõzz moošt škooulääiʹjest?
  • Vuäǯǯuk-a škooulâst määttaid, kook liâ tuu miõlâst vaikktam jiijjad jieʹllmõʹšše leʹbe liâ leämmaž äuʹǩǩen mâŋŋlubust?
  • Jeeʹres tääʹrǩes ääʹšš?

 

 

Kõõččmõõžž jeäʹlteeja

Kõõččmõõžž škooulneeʹǩǩid

Kõõččmõõžž uʹčteela

Kõõččmõõžž škooul jeeʹres personkådda

Ǩeeʹrjtõsvuäʹppõõzz

 

 Inker-Anni Linkola, +358 295 337 042 leʹbe neʹttpååʹštin: inker-anni.linkola@narc.fi